{"id":9859,"date":"2026-02-19T18:23:00","date_gmt":"2026-02-19T16:23:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fakty.v.ua\/?p=9859"},"modified":"2026-02-08T11:50:37","modified_gmt":"2026-02-08T09:50:37","slug":"basilisks","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/f\/basilisks\/","title":{"rendered":"Ciekawostki o bazyliszkach"},"content":{"rendered":"\n<p>Bazyliszki od wiek\u00f3w fascynowa\u0142y ludzk\u0105 wyobra\u017ani\u0119 jako jedne z najbardziej enigmatycznych istot w \u015bwiatowej mitologii i przyrodzie. Mo\u017cesz nie wiedzie\u0107, \u017ce ta nazwa \u0142\u0105czy ze sob\u0105 dwie zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne rzeczywisto\u015bci \u2013 mitycznego potwora \u015bredniowiecznych legend oraz zadziwiaj\u0105cego prawdziwego jaszczura z ameryka\u0144skich tropik\u00f3w. Ciekawe fakty o bazyliszkach ujawni\u0105 nie tylko \u015bredniowieczne opowie\u015bci o w\u0119\u017cu ze \u015bmierciono\u015bnym spojrzeniem, ale tak\u017ce zdumiewaj\u0105ce biologiczne cechy wsp\u00f3\u0142czesnych zwierz\u0105t, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie istniej\u0105. Dzi\u015b zabierzemy ci\u0119 w podr\u00f3\u017c od staro\u017cytnych mit\u00f3w do nowoczesnych odkry\u0107 naukowych, aby zrozumie\u0107, jak jedna nazwa mog\u0142a po\u0142\u0105czy\u0107 tak r\u00f3\u017cne zjawiska. Przygotuj si\u0119 na odkrycie niesamowitych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, kt\u00f3re zmieni\u0105 twoje postrzeganie tych zagadkowych stworze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mityczny bazyliszek w europejskiej tradycji \u015bredniowiecznej przedstawiany by\u0142 jako kr\u00f3lewski w\u0105\u017c ze \u015bmierciono\u015bnym spojrzeniem, zdolnym zabi\u0107 lub zamieni\u0107 w kamie\u0144 ka\u017cdego, kto spojrzy mu w oczy. Cz\u0119sto opisywano go jako stworzenie o ciele w\u0119\u017ca, ale z koron\u0105 na g\u0142owie symbolizuj\u0105c\u0105 jego status kr\u00f3la gad\u00f3w. Legendy g\u0142osi\u0142y, \u017ce bazyliszek wyl\u0119ga si\u0119 z jajka kury wysiadanego przez \u017cab\u0119 lub w\u0119\u017ca, co nadawa\u0142o mu nadprzyrodzone w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Ten obraz rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 dzi\u0119ki pracom staro\u017cytnych autor\u00f3w takich jak Pliniusz Starszy oraz \u015bredniowiecznym bestiariuszom.<\/li>\n\n\n\n<li>Prawdziwe jaszczurki z rodzaju Basiliscus nale\u017c\u0105 do rodziny legwanowatych i zamieszkuj\u0105 wilgotne tropikalne lasy Ameryki \u015arodkowej i Po\u0142udniowej od Meksyku po Kolumbi\u0119. Najbardziej znanym gatunkiem jest wielki bazyliszek zwany tak\u017ce jaszczurk\u0105 Jezusow\u0105, kt\u00f3ra zdoby\u0142a swoj\u0105 nazw\u0119 dzi\u0119ki umiej\u0119tno\u015bci biegania po powierzchni wody. Te jaszczurki wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 jaskrawozielonym ubarwieniem oraz wystaj\u0105cym grzebieniem na g\u0142owie, grzbiecie i ogonie, szczeg\u00f3lnie wyra\u017anym u samc\u00f3w. S\u0105 zwierz\u0119tami dziennymi, sp\u0119dzaj\u0105cymi wiele czasu na drzewach w pobli\u017cu zbiornik\u00f3w wodnych.<\/li>\n\n\n\n<li>Najbardziej zdumiewaj\u0105c\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 bazyliszk\u00f3w jest bieganie po powierzchni wody na tylnych nogach, co pozwala im pokonywa\u0107 dystans do dwudziestu metr\u00f3w bez zanurzenia si\u0119. Ten fenomen osi\u0105gany jest dzi\u0119ki specjalnej budowie palc\u00f3w tylnych n\u00f3g, kt\u00f3re maj\u0105 b\u0142ony rozk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 przy uderzeniu o wod\u0119, tworz\u0105c tymczasowe podparcie. Jaszczurka rozwija pr\u0119dko\u015b\u0107 ponad pi\u0119tna\u015bcie kilometr\u00f3w na godzin\u0119 podczas takiego biegu, aby unikn\u0105\u0107 zanurzenia. Po spowolnieniu przechodzi na p\u0142ywanie, wykorzystuj\u0105c wszystkie cztery ko\u0144czyny.<\/li>\n\n\n\n<li>W \u015bredniowiecznej Europie bazyliszka uwa\u017cano za tak niebezpiecznego, \u017ce do jego zniszczenia wymagano specjalnych metod opisanych w licznych traktatach. Najpopularniejsza legenda g\u0142osi\u0142a, \u017ce jedynym sposobem na pokonanie bazyliszka by\u0142o u\u017cycie lustra, by potw\u00f3r zgin\u0105\u0142 od w\u0142asnego spojrzenia. Inne \u017ar\u00f3d\u0142a wspomina\u0142y, \u017ce kogut m\u00f3g\u0142 zabi\u0107 bazyliszka swoim krzykiem lub \u017ce mangusta by\u0142a jego naturalnym wrogiem. Te wyobra\u017cenia cz\u0119sto \u0142\u0105czone by\u0142y z chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 symbolik\u0105, gdzie bazyliszek stawa\u0142 si\u0119 uciele\u015bnieniem diab\u0142a, a jego pokonanie symbolizowa\u0142o zwyci\u0119stwo dobra.<\/li>\n\n\n\n<li>Wielki bazyliszek mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 do o\u015bmiudziesi\u0119ciu centymetr\u00f3w \u0142\u0105cznie z d\u0142ugim ogonem stanowi\u0105cym oko\u0142o dwie trzecie ca\u0142kowitej d\u0142ugo\u015bci cia\u0142a. Samce znacznie przewy\u017cszaj\u0105 samice rozmiarami i maj\u0105 bardziej wyra\u017ane grzebienie, szczeg\u00f3lnie na g\u0142owie, wykorzystywane podczas godowych demonstracji. Ubarwienie cia\u0142a waha si\u0119 od jaskrawozielonego do oliwkowego z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zmiany odcienia w zale\u017cno\u015bci od nastroju, temperatury i o\u015bwietlenia. M\u0142ode osobniki cz\u0119sto maj\u0105 ja\u015bniejsze plamy lub pasy, kt\u00f3re zanikaj\u0105 z wiekiem.<\/li>\n\n\n\n<li>W staro\u017cytnej mitologii greckiej bazyliszek lub basiliskos uwa\u017cany by\u0142 za kr\u00f3la w\u0119\u017cy i mia\u0142 symboliczny zwi\u0105zek z w\u0142adz\u0105 i si\u0142\u0105. S\u0142owo pochodzi od greckiego bazileus oznaczaj\u0105cego kr\u00f3la, a sufiks iskos wskazuje na pomniejszenie \u2013 ma\u0142y kr\u00f3l. Staro\u017cytni Grecy wierzyli, \u017ce bazyliszek mo\u017ce zabi\u0107 inne w\u0119\u017ce swoim oddechem, a jego jad jest tak pot\u0119\u017cny, \u017ce zatruwa ziemi\u0119, po kt\u00f3rej przep\u0142ynie. Te wyobra\u017cenia trafi\u0142y do kultury rzymskiej, a nast\u0119pnie rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 po ca\u0142ej Europie poprzez prace przyrodnik\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Bazyliszki s\u0105 wszystko\u017cerne, w ich diecie znajduj\u0105 si\u0119 owady, paj\u0105ki, drobne robaki, skorupiaki oraz ma\u0142e kr\u0119gowce takie jak \u017caby, jaszczurki a nawet ma\u0142e ssaki. M\u0142ode osobniki \u017cywi\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie owadami, podczas gdy doros\u0142e mog\u0105 polowa\u0107 na wi\u0119ksz\u0105 zdobycz, wykorzystuj\u0105c szybko\u015b\u0107 i zasadzk\u0119. Ciekawe, \u017ce bazyliszki czasami spo\u017cywaj\u0105 pokarm ro\u015blinny, szczeg\u00f3lnie owoce i kwiaty, co czyni je bardziej adaptacyjnymi do zmian w \u015brodowisku. Polowanie odbywa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w dzie\u0144, gdy jaszczurka aktywnie szuka zdobyczy na ziemi lub w koronach drzew.<\/li>\n\n\n\n<li>W \u015bredniowiecznych bestiariuszach bazyliszka cz\u0119sto przedstawiano w postaci koguta z cia\u0142em w\u0119\u017ca lub smoka, co odzwierciedla\u0142o syntez\u0119 r\u00f3\u017cnych legendarnych tradycji. Ten obraz \u0142\u0105czy\u0142 wyobra\u017cenia o bazyliszku jako potomku kury wysiaduj\u0105cej jajo oraz w\u0119\u017cow\u0105 natur\u0119 potwora. Takie przedstawienia cz\u0119sto zawiera\u0142y detale takie jak korona na g\u0142owie lub ognisty oddech podkre\u015blaj\u0105ce jego nadprzyrodzon\u0105 esencj\u0119. Te ilustracje wp\u0142yn\u0119\u0142y na europejsk\u0105 sztuk\u0119 przez wieki, pojawiaj\u0105c si\u0119 w architekturze ko\u015bcielnej, r\u0119kopisach i heroldyce.<\/li>\n\n\n\n<li>Bazyliszki sp\u0119dzaj\u0105 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia na drzewach, gdzie odpoczywaj\u0105, ukrywaj\u0105 si\u0119 przed drapie\u017cnikami i poluj\u0105 na owady \u017cyj\u0105ce w koronach. Ich d\u0142ugie palce z ostrymi pazurami idealnie nadaj\u0105 si\u0119 do wspinaczki po ga\u0142\u0119ziach, a zdolno\u015b\u0107 do szybkiego biegu pozwala \u0142atwo porusza\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy drzewami. W obliczu niebezpiecze\u0144stwa jaszczurka mo\u017ce skoczy\u0107 z drzewa prosto do wody, gdzie wykorzystuje swoj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 biegania po powierzchni do ucieczki. Takie zachowanie czyni bazyliszka jednym z najbardziej zwrotnych mieszka\u0144c\u00f3w tropikalnych las\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>W chrze\u015bcija\u0144skiej symbolice \u015bredniowiecza bazyliszek sta\u0142 si\u0119 uciele\u015bnieniem grzechu pierworodnego i diabelskiej pokusy, cz\u0119sto przedstawiany w walce z jednoro\u017ccem symbolizuj\u0105cym Chrystusa. Te alegorie rozprzestrzenia\u0142y si\u0119 poprzez kazania religijne i ilustrowane r\u0119kopisy, czyni\u0105c bazyliszka znanym symbolem dla szerokich rzesz ludno\u015bci. Czasami bazyliszka przedstawiano pokonanego przez \u015bwi\u0119tego Jerzego lub innych \u015bwi\u0119tych, podkre\u015blaj\u0105c zwyci\u0119stwo wiary nad z\u0142em. Takie symboliczne interpretacje znacz\u0105co wzmocni\u0142y mitologiczny status istoty w europejskiej kulturze.<\/li>\n\n\n\n<li>Rozmna\u017canie bazyliszk\u00f3w odbywa si\u0119 w porze deszcz\u00f3w, gdy samice sk\u0142adaj\u0105 od czternastu do osiemnastu jaj w norach wykopanych w wilgotnej glebie przy zbiornikach wodnych. Okres inkubacji trwa oko\u0142o sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu dni, po czym z jaj wyl\u0119gaj\u0105 si\u0119 w pe\u0142ni samodzielne m\u0142ode jaszczurki o d\u0142ugo\u015bci o\u015bmiu-dziesi\u0119ciu centymetr\u00f3w. Ciekawe, \u017ce p\u0142e\u0107 przysz\u0142ego osobnika zale\u017cy od temperatury inkubacji \u2013 wy\u017csza temperatura sprzyja powstaniu samic. M\u0142ode osi\u0105gaj\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 po oko\u0142o dziesi\u0119ciu-dwunastu miesi\u0105cach, a d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia w dzikiej przyrodzie wynosi cztery-pi\u0119\u0107 lat.<\/li>\n\n\n\n<li>W staro\u017cytnym Rzymie bazyliszka uwa\u017cano za tak jadowitego, \u017ce jego obecno\u015b\u0107 mog\u0142a zepsu\u0107 jedzenie w misce lub zatru\u0107 wod\u0119 w studni samym spojrzeniem. Pliniusz Starszy w swojej Historii Naturalnej opisywa\u0142 bazyliszka jako w\u0119\u017ca o d\u0142ugo\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c dwana\u015bcie cali, ale ze \u015bmierciono\u015bn\u0105 si\u0142\u0105. Twierdzi\u0142, \u017ce mangusta jest jedynym zwierz\u0119ciem zdolnym stawi\u0107 czo\u0142a bazyliszkowi dzi\u0119ki odporno\u015bci na jad. Te opisy kszta\u0142towa\u0142y europejskie wyobra\u017cenia o bazyliszku przez kolejne tysi\u0105clecia.<\/li>\n\n\n\n<li>Bazyliszki posiadaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do szybkiej zmiany ubarwienia, co pomaga im kamuflowa\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych \u015brodowiskach od jaskrawozielonego w koronach drzew po ciemniejszy oliwkowy przy wodzie. Ta adaptacja osi\u0105gana jest dzi\u0119ki specjalnym kom\u00f3rkom chromatoforom w sk\u00f3rze, kt\u00f3re mog\u0105 rozszerza\u0107 si\u0119 lub kurczy\u0107, zmieniaj\u0105c odcie\u0144. Zmiana koloru nast\u0119puje r\u00f3wnie\u017c pod wp\u0142ywem stanu emocjonalnego, na przyk\u0142ad podczas stresu lub godowych gier. Ta cecha czyni bazyliszka mistrzem kamufla\u017cu, utrudniaj\u0105c jego wykrycie zar\u00f3wno drapie\u017cnikom, jak i badaczom.<\/li>\n\n\n\n<li>W europejskiej alchemii bazyliszek sta\u0142 si\u0119 symbolem transmutacji i przemiany, cz\u0119sto kojarzonym z procesem tworzenia kamienia filozoficznego. Alchemicy wierzyli, \u017ce jad bazyliszka posiada\u0142 wyj\u0105tkowe w\u0142a\u015bciwo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0142y pom\u00f3c w przekszta\u0142caniu metali lub tworzeniu eliksiru \u017cycia. Niekt\u00f3re traktaty opisywa\u0142y rytua\u0142y z wykorzystaniem obrazu bazyliszka do osi\u0105gni\u0119cia duchowego przebudzenia. Te mistyczne wyobra\u017cenia utrzymywa\u0142y si\u0119 a\u017c do ery O\u015bwiecenia, gdy podej\u015bcie naukowe stopniowo wypiera\u0142o mitologiczne koncepcje.<\/li>\n\n\n\n<li>Bazyliszki s\u0105 spo\u0142ecznymi zwierz\u0119tami, kt\u00f3re cz\u0119sto tworz\u0105 niewielkie grupy, szczeg\u00f3lnie w sezonie rozrodczym lub w warunkach ograniczonych zasob\u00f3w. Samce ustalaj\u0105 hierarchi\u0119 poprzez demonstracje si\u0142y, w tym rozk\u0142adanie grzebienia na g\u0142owie i wykonywanie rytualnych ruch\u00f3w. Agresywne starcia mi\u0119dzy samcami s\u0105 rzadkie, poniewa\u017c unikaj\u0105 kontaktu fizycznego ze wzgl\u0119du na ryzyko urazu. Ciekawe, \u017ce bazyliszki mog\u0105 komunikowa\u0107 si\u0119 za pomoc\u0105 j\u0119zyka cia\u0142a i zmiany ubarwienia, co pozwala im przekazywa\u0107 informacje o niebezpiecze\u0144stwie lub gotowo\u015bci do tar\u0142a.<\/li>\n\n\n\n<li>W literaturze bazyliszek pojawia si\u0119 w licznych utworach od \u015bredniowiecznych epos\u00f3w po wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 fantastyk\u0119, najbardziej znanym przyk\u0142adem jest posta\u0107 w powie\u015bci Harry Potter i Komnata Tajemnic. J.K. Rowling stworzy\u0142a w\u0142asn\u0105 interpretacj\u0119 mitycznego potwora, przedstawiaj\u0105c bazyliszka jako olbrzymiego w\u0119\u017ca ze \u015bmierciono\u015bnym spojrzeniem, co odpowiada\u0142o wielu tradycyjnym wyobra\u017ceniom. Ten obraz odnowi\u0142 zainteresowanie bazyliszkiem w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142czesnej publiczno\u015bci, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d m\u0142odszych pokole\u0144. Jednak literacki bazyliszek cz\u0119sto r\u00f3\u017cni si\u0119 od historycznych opis\u00f3w, dodaj\u0105c nowe elementy dla efektu dramatycznego.<\/li>\n\n\n\n<li>Bazyliszki odgrywaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w ekosystemach tropikalnych las\u00f3w, reguluj\u0105c liczebno\u015b\u0107 owad\u00f3w i drobnych kr\u0119gowc\u00f3w. Jako drapie\u017cniki \u015bredniego szczebla pomagaj\u0105 utrzymywa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 w naturalnych zbiorowiskach, zapobiegaj\u0105c nadmiernemu rozmn\u00f3\u017ceniu szkodnik\u00f3w. Jednocze\u015bnie same stanowi\u0105 zdobycz dla wi\u0119kszych drapie\u017cnik\u00f3w takich jak w\u0119\u017ce, ptaki drapie\u017cne i drobne ssaki. Zachowanie populacji bazyliszk\u00f3w jest wa\u017cnym wska\u017anikiem zdrowia tropikalnych ekosystem\u00f3w, poniewa\u017c s\u0105 wra\u017cliwe na zmiany \u015brodowiska i zanieczyszczenia.<\/li>\n\n\n\n<li>W medycynie ludowej niekt\u00f3rych region\u00f3w Ameryki \u0141aci\u0144skiej cz\u0119\u015bci cia\u0142a bazyliszka wykorzystywano do przygotowywania mikstur na r\u00f3\u017cne choroby, cho\u0107 nie ma naukowych dowod\u00f3w na ich skuteczno\u015b\u0107. Miejscowi uzdrowiciele wierzyli, \u017ce t\u0142uszcz lub ko\u015bci jaszczurki maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze, szczeg\u00f3lnie przy reumatyzmie lub problemach sk\u00f3rnych. Wsp\u00f3\u0142czesna nauka nie potwierdza tych w\u0142a\u015bciwo\u015bci, a wykorzystywanie dzikich zwierz\u0105t w medycynie mo\u017ce zagrozi\u0107 ich populacjom. Obecnie bazyliszki s\u0105 chronione prawem w wielu krajach swojego zasi\u0119gu wyst\u0119powania.<\/li>\n\n\n\n<li>Bazyliszki posiadaj\u0105 niezwykle szybk\u0105 reakcj\u0119, kt\u00f3ra pozwala im unika\u0107 niebezpiecze\u0144stwa w ci\u0105gu u\u0142amka sekundy. Ich wzrok jest dobrze przystosowany do dziennej aktywno\u015bci \u0142owieckiej, zdolny do wykrywania ruchu z du\u017cej odleg\u0142o\u015bci. Uszy bazyliszka, cho\u0107 nie tak rozwini\u0119te jak u ssak\u00f3w, pozwalaj\u0105 jednak wykrywa\u0107 niskocz\u0119stotliwo\u015bciowe wibracje ostrzegaj\u0105ce o zbli\u017caniu si\u0119 drapie\u017cnik\u00f3w. Ta kombinacja wra\u017cliwych zmys\u0142\u00f3w czyni bazyliszka bardzo czujnym mieszka\u0144cem tropikalnych las\u00f3w, kt\u00f3ry rzadko staje si\u0119 \u0142atw\u0105 zdobycz\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>We wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze popularnej obraz bazyliszka cz\u0119sto \u0142\u0105czy cechy mitycznego potwora z prawdziwymi cechami jaszczurek, tworz\u0105c hybrydowe interpretacje. Gry wideo, filmy i komiksy cz\u0119sto przedstawiaj\u0105 bazyliszka jako olbrzymiego w\u0119\u017ca lub jaszczurk\u0119 ze nadprzyrodzonymi zdolno\u015bciami r\u00f3\u017cni\u0105cymi si\u0119 od historycznych \u017ar\u00f3de\u0142. Te wsp\u00f3\u0142czesne interpretacje pomagaj\u0105 utrzyma\u0107 zainteresowanie t\u0105 istot\u0105, cho\u0107 zniekszta\u0142caj\u0105 oryginalne mityczne i biologiczne fakty. Mimo to bazyliszek pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli \u0142\u0105cz\u0105cych staro\u017cytne legendy ze wsp\u00f3\u0142czesnymi wyobra\u017ceniami o przyrodzie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Te fascynuj\u0105ce fakty pokazuj\u0105, jak mityczne wyobra\u017cenia i naukowa rzeczywisto\u015b\u0107 mog\u0105 istnie\u0107 r\u00f3wnolegle wok\u00f3\u0142 jednej nazwy, tworz\u0105c wielowymiarowy obraz bazyliszka. Od \u015bredniowiecznych opowie\u015bci o \u015bmierciono\u015bnym w\u0119\u017cu po nowoczesne badania jaszczurek biegaj\u0105cych po wodzie, to stworzenie pozostaje symbolem ludzkiej ciekawo\u015bci i d\u0105\u017cenia do zrozumienia niezwyk\u0142ego. Niesamowita historia bazyliszka przypomina nam o wa\u017cno\u015bci rozr\u00f3\u017cniania mi\u0119dzy mitem a rzeczywisto\u015bci\u0105 oraz o tym, jak przyroda cz\u0119sto przewy\u017csza naj\u015bmielsze ludzkie fantazje swoimi autentycznymi cudami. Badanie bazyliszk\u00f3w we wszystkich ich przejawach pozostaje fascynuj\u0105c\u0105 podr\u00f3\u017c\u0105 przez czas, kultur\u0119 i naukowe poznawanie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bazyliszki od wiek\u00f3w fascynowa\u0142y ludzk\u0105 wyobra\u017ani\u0119 jako jedne z najbardziej enigmatycznych istot w \u015bwiatowej mitologii i przyrodzie. Mo\u017cesz nie wiedzie\u0107, \u017ce ta nazwa \u0142\u0105czy ze sob\u0105 dwie zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne rzeczywisto\u015bci&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9860,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-9859","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-f"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9859"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9859\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9867,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9859\/revisions\/9867"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}