{"id":8963,"date":"2026-01-29T15:57:00","date_gmt":"2026-01-29T13:57:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fakty.v.ua\/?p=8963"},"modified":"2026-01-26T18:07:29","modified_gmt":"2026-01-26T16:07:29","slug":"pyotr-tchaikovsky","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/f\/pyotr-tchaikovsky\/","title":{"rendered":"Ciekawostki o Piotrze Czajkowskim"},"content":{"rendered":"\n<p>Wielki rosyjski kompozytor Piotr Czajkowski pozostaje jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych postaci w historii muzyki \u015bwiatowej, a jego utwory wci\u0105\u017c poruszaj\u0105 serca milion\u00f3w s\u0142uchaczy ponad wiek po jego \u015bmierci. Jego melodyjna genialno\u015b\u0107 \u0142\u0105czy si\u0119 z g\u0142\u0119bok\u0105 emocjonalno\u015bci\u0105, tworz\u0105c niepowtarzalny \u015bwiat d\u017awi\u0119k\u00f3w, w kt\u00f3rym rado\u015b\u0107 i smutek istniej\u0105 w doskona\u0142ej harmonii. Za z\u0142otym blaskiem s\u0142awy wielkiego mistrza kryje si\u0119 z\u0142o\u017cona, cz\u0119sto tragiczna osobista dramaturgia, kt\u00f3r\u0105 przekszta\u0142ca\u0142 w wieczn\u0105 muzyk\u0119. Zapraszamy do odkrycia niesamowitych fakt\u00f3w z \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci tego geniusza, wielu z kt\u00f3rych mogli\u015bcie nie zna\u0107 dot\u0105d. Przygotujcie si\u0119 na podr\u00f3\u017c w fascynuj\u0105cy \u015bwiat szczeg\u00f3\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych cz\u0142owieka, kt\u00f3ry obdarowa\u0142 \u015bwiat niepowtarzalnymi melodiami.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Piotr Czajkowski urodzi\u0142 si\u0119 si\u00f3dmego maja 1840 roku w osadzie Wotkinsk w guberni wiackiej, gdzie jego ojciec pracowa\u0142 jako dyrektor huty metalurgicznej. Pierwsze muzyczne zdolno\u015bci objawi\u0142y si\u0119 u niego bardzo wcze\u015bnie, gdy czterolatek pr\u00f3bowa\u0142 odtwarza\u0107 na fortepianie us\u0142yszane melodie. Rodzina jednak nie traktowa\u0142a tego jako powa\u017cnego powo\u0142ania i pocz\u0105tkowo przygotowywa\u0142a Piotra do kariery urz\u0119dnika pa\u0144stwego. Dopiero po pracy w Ministerstwie Sprawiedliwo\u015bci w wieku dwudziestu trzech lat zdecydowa\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie po\u015bwi\u0119ci\u0107 muzyce.<\/li>\n\n\n\n<li>Zanim zosta\u0142 kompozytorem, Czajkowski uko\u0144czy\u0142 Petersburski Uniwersytet na wydziale prawnym i pracowa\u0142 jako sekretarz kolegialny w Ministerstwie Sprawiedliwo\u015bci. Ta praca okaza\u0142a si\u0119 dla niego niezwykle nudna, a wiele czasu po\u015bwi\u0119ca\u0142 na t\u0142umaczenie librett operowych zamiast wykonywania obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych. Po spotkaniu z Antonem Rubin\u0161tejn\u0105 podj\u0105\u0142 odwa\u017cn\u0105 decyzj\u0119 o porzuceniu s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowej i wst\u0105pieniu do w\u0142a\u015bnie za\u0142o\u017conej Petersburskiej Konserwatorium. Ten krok sta\u0142 si\u0119 prze\u0142omowym momentem w jego \u017cyciu, cho\u0107 pocz\u0105tkowo wzbudzi\u0142 niepok\u00f3j w rodzinie.<\/li>\n\n\n\n<li>Czajkowski sta\u0142 si\u0119 pierwszym rosyjskim kompozytorem, kt\u00f3ry uzyska\u0142 profesjonalne wykszta\u0142cenie muzyczne w konserwatorium, co odr\u00f3\u017cnia\u0142o go od wi\u0119kszo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych mu tw\u00f3rc\u00f3w. Uczy\u0142 si\u0119 u tak wybitnych pedagog\u00f3w jak Anton Rubin\u0161tejn z kompozycji oraz Karl Czerny z teorii muzyki. Ta akademicka przygotowanie pozwoli\u0142o mu doskonale opanowa\u0107 zachodnioeuropejskie formy i techniki kompozytorskie. Jednak w\u0142a\u015bnie to czasami stawa\u0142o si\u0119 powodem krytyki ze strony nacjonalistycznie nastawionych kompozytor\u00f3w z grupy Mocnej Kupki.<\/li>\n\n\n\n<li>Sze\u015b\u0107 lat Czajkowski pracowa\u0142 jako profesor harmonii w Moskiewskim Konserwatorium, gdzie naucza\u0142 teorii muzyki i kompozycji. Podczas dzia\u0142alno\u015bci pedagogicznej napisa\u0142 sw\u00f3j s\u0142ynny podr\u0119cznik Praktyczny kurs harmonii, kt\u00f3ry by\u0142 u\u017cywany w konserwatoriach przez wiele dziesi\u0119cioleci. Praca dydaktyczna zapewnia\u0142a mu stabilny doch\u00f3d, ale zabiera\u0142a wiele czasu od tw\u00f3rczo\u015bci, co cz\u0119sto prowadzi\u0142o do wewn\u0119trznego konfliktu. Dopiero dzi\u0119ki wsparciu finansowemu Nadie\u017cdy von Meck m\u00f3g\u0142 porzuci\u0107 nauczanie i w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 komponowaniu.<\/li>\n\n\n\n<li>Balet Jezioro \u0142ab\u0119dzie skomponowany przez Czajkowskiego w 1876 roku pocz\u0105tkowo odni\u00f3s\u0142 zupe\u0142n\u0105 pora\u017ck\u0119 podczas premiery w Bolszoj Teatrze. Krytycy pot\u0119piali muzyk\u0119 za nadmiern\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107, a choreografia zosta\u0142a uznana za s\u0142ab\u0105, co doprowadzi\u0142o do ch\u0142odnego przyj\u0119cia przez publiczno\u015b\u0107. Dopiero dziewi\u0119tna\u015bcie lat po \u015bmierci kompozytora, gdy Marius Petipa i Lew Iwanow stworzyli now\u0105 wersj\u0119 choreograficzn\u0105, balet sta\u0142 si\u0119 \u015bwiatowym hitem. Dzisiaj jest to jeden z najpopularniejszych balet\u00f3w wszech czas\u00f3w, cho\u0107 za \u017cycia autora nie zdoby\u0142 nale\u017cytego uznania.<\/li>\n\n\n\n<li>Czajkowski skomponowa\u0142 \u0142\u0105cznie tylko trzy balety w ca\u0142ej swojej tw\u00f3rczej karierze, ale w\u0142a\u015bnie one sta\u0142y si\u0119 klasyk\u0105 gatunku i okre\u015bli\u0142y dalszy rozw\u00f3j muzyki baletowej. Opr\u00f3cz Jeziora \u0142ab\u0119dzie w t\u0119 tr\u00f3jk\u0119 wchodz\u0105 \u015api\u0105ca kr\u00f3lewna stworzona w 1889 roku oraz Dziadek do orzech\u00f3w napisany w 1892 roku. Te utwory zrewolucjonizowa\u0142y balet, przekszta\u0142caj\u0105c go z t\u0142a muzycznego dla ta\u0144c\u00f3w w pe\u0142nowymiarow\u0105 form\u0119 dramatyczn\u0105 z rozbudowan\u0105 fabu\u0142\u0105. \u015api\u0105ca kr\u00f3lewna szczeg\u00f3lnie spodoba\u0142a si\u0119 carowi Aleksandrowi III, kt\u00f3ry nazwa\u0142 j\u0105 arcydzie\u0142em, co przyczyni\u0142o si\u0119 do oficjalnego uznania kompozytora.<\/li>\n\n\n\n<li>W 1877 roku Czajkowski po\u015blubi\u0142 swoj\u0105 studentk\u0119 Antonin\u0119 Miliukow\u0105, co sta\u0142o si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych b\u0142\u0119d\u00f3w w jego \u017cyciu. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo zosta\u0142o zaplanowane pod wp\u0142ywem ch\u0119ci ukrycia w\u0142asnej homoseksualno\u015bci przed spo\u0142ecze\u0144stwem, ale okaza\u0142o si\u0119 katastrof\u0105 dla obu stron. Ju\u017c dziewi\u0119\u0107 tygodni po \u015blubie kompozytor dozna\u0142 g\u0142\u0119bokiego za\u0142amania nerwowego i nawet pr\u00f3bowa\u0142 utopi\u0107 si\u0119 w rzece Moskwie. To wydarzenie doprowadzi\u0142o do d\u0142ugotrwa\u0142ego kryzysu psychicznego, a jedynie podr\u00f3\u017c za granic\u0119 pomog\u0142a mu stopniowo odzyska\u0107 r\u00f3wnowag\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li>Nadie\u017cda von Meck by\u0142a zamo\u017cn\u0105 wdow\u0105, kt\u00f3ra przez czterna\u015bcie lat zapewnia\u0142a Czajkowskiemu coroczn\u0105 rent\u0119, co pozwoli\u0142o mu porzuci\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 dydaktyczn\u0105. Prowadzili mi\u0119dzy sob\u0105 intensywn\u0105 korespondencj\u0119, w kt\u00f3rej dyskutowali o muzyce, filozofii i osobistych przemy\u015bleniach. Von Meck postawi\u0142a warunek, \u017ce nigdy nie powinni spotka\u0107 si\u0119 osobi\u015bcie, aby zachowa\u0107 zidealistyzowany obraz drugiej osoby. Ich relacje niespodziewanie przerwa\u0142y si\u0119 w 1890 roku, gdy von Meck zaprzesta\u0142a wsparcia finansowego z powodu trudno\u015bci materialnych i choroby.<\/li>\n\n\n\n<li>Czajkowski by\u0142 otwartym homoseksualist\u0105, co w warunkach Imperium Rosyjskiego XIX wieku stwarza\u0142o dla niego sta\u0142e zagro\u017cenie \u015bcigania karnego. Stara\u0142 si\u0119 ukrywa\u0107 swoj\u0105 orientacj\u0119 seksualn\u0105 z obawy przed spo\u0142eczn\u0105 dezaprobat\u0105 i mo\u017cliwym wi\u0119zieniem. Ta wewn\u0119trzna walka mi\u0119dzy \u017cyciem prywatnym a normami spo\u0142ecznymi sta\u0142a si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em g\u0142\u0119bokich cierpie\u0144 duchowych, kt\u00f3re odbi\u0142y si\u0119 na jego tw\u00f3rczo\u015bci. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni badacze uwa\u017caj\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bnie ta ukryta dramaturgia nadaje jego muzyce wyj\u0105tkow\u0105 emocjonaln\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 i tragizm.<\/li>\n\n\n\n<li>Sz\u00f3sta symfonia Czajkowskiego otrzyma\u0142a nazw\u0119 Patetyczna i zosta\u0142a po raz pierwszy wykonana zaledwie dziewi\u0119\u0107 dni przed \u015bmierci\u0105 kompozytora. Osobi\u015bcie dyrygowa\u0142 premier\u0105 w Petersburgu, cho\u0107 publiczno\u015b\u0107 przyj\u0119\u0142a utw\u00f3r z rezerw\u0105, nie rozumiej\u0105c jego nowatorskiej struktury. Szczeg\u00f3lnie szokuj\u0105cy by\u0142 nieoczekiwany fina\u0142 symfonii, kt\u00f3ry ko\u0144czy si\u0119 nie triumfalnie, lecz cichnym i tragicznym zanikaniem d\u017awi\u0119ku. Dzisiaj to dzie\u0142o uwa\u017cane jest za jedno z najwi\u0119kszych osi\u0105gni\u0119\u0107 muzyki symfonicznej, a wielu dostrzega w nim przeczucie nieuchronnej \u015bmierci autora.<\/li>\n\n\n\n<li>Czajkowski mia\u0142 niezwyk\u0142\u0105 fascynacj\u0119 liczb\u0105 dziewi\u0119\u0107, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca\u0142 za fatyczn\u0105 i \u0142\u0105czy\u0142 ze \u015bmierci\u0105. Ta obsesja nasili\u0142a si\u0119 po tym, jak dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce Ludwig van Beethoven zmar\u0142 po skomponowaniu dziewi\u0105tej symfonii. Kompozytor nawet ba\u0142 si\u0119 pisa\u0107 dziewi\u0105t\u0105 symfoni\u0119, uwa\u017caj\u0105c to za z\u0142y omen, cho\u0107 ostatecznie stworzy\u0142 jedynie sze\u015b\u0107 symfonii. Ta liczbow\u0105 mania odzwierciedla\u0142a jego og\u00f3ln\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do mistycznych przekona\u0144 i przeczuc\u0438\u0439, kt\u00f3re cz\u0119sto wp\u0142ywa\u0142y na jego zachowanie.<\/li>\n\n\n\n<li>W 1891 roku Czajkowski sta\u0142 si\u0119 pierwszym wybitnym europejskim kompozytorem, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 Stany Zjednoczone Ameryki. Dyrygowa\u0142 na uroczystym otwarciu s\u0142ynnej Carnegie Hall w Nowym Jorku, wykonuj\u0105c swoj\u0105 fortepianow\u0105 suit\u0119 Fantazja na tematy w\u0142oskie. Podr\u00f3\u017c po Ameryce wywar\u0142a na nim silne wra\u017cenie, cho\u0107 krytykowa\u0142 niekt\u00f3re aspekty ameryka\u0144skiej kultury, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142 za powierzchowne. Podczas tej podr\u00f3\u017cy odwiedzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c Filadelfi\u0119, Baltimore i wodospad Niagara, gdzie pozosta\u0142 zachwycony naturaln\u0105 urod\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Opera Eugeniusz Oniegin stworzona na podstawie poematu Aleksandra Puszkina sta\u0142a si\u0119 jednym z ulubionych dzie\u0142 samego Czajkowskiego. Nazwa\u0142 j\u0105 lirycznymi scenami, a nie pe\u0142nowymiarow\u0105 oper\u0105, aby podkre\u015bli\u0107 jej kameralny, intymny charakter. Premiera odby\u0142a si\u0119 w 1879 roku w teatrze studenckim Moskiewskiego Konserwatorium, poniewa\u017c wi\u0119ksze teatry pocz\u0105tkowo odmawia\u0142y wystawienia tego utworu. Dopiero po sukcesie w Petersburgu, gdzie dyrygowa\u0142 Edward N\u00e1pravn\u00edk, opera zdoby\u0142a powszechne uznanie i sta\u0142a si\u0119 klasyk\u0105 rosyjskiego repertuaru operowego.<\/li>\n\n\n\n<li>Czajkowski skomponowa\u0142 Uwertur\u0119 1812 roku na zam\u00f3wienie organizator\u00f3w wystawy w Moskwie po\u015bwi\u0119conej otwarciu Soboru Chrystusa Zbawiciela. Utw\u00f3r zosta\u0142 zaplanowany jako uroczysta pie\u015b\u0144 ku czci zwyci\u0119stwa Rosji w Wojnie Ojczy\u017anianej 1812 roku przeciwko Napoleonowi. W finale uwertury wykorzystuje si\u0119 prawdziwe salwy armatnie i d\u017awi\u0119k dzwon\u00f3w, co tworzy efektowne uj\u0119cie d\u017awi\u0119kowe. Sam kompozytor odnosi\u0142 si\u0119 do tego dzie\u0142a do\u015b\u0107 krytycznie, uwa\u017caj\u0105c je za zbyt widowiskowe, ale dzi\u015b jest to jeden z najpopularniejszych utwor\u00f3w Czajkowskiego.<\/li>\n\n\n\n<li>Symfoniczna fantazja Romeo i Julia napisana na podstawie tragedii Szekspira sta\u0142a si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych dzie\u0142 Czajkowskiego jeszcze przed osi\u0105gni\u0119ciem przez niego szerokiej s\u0142awy. Muzykolog Michai\u0142 Ba\u0142akiriew udzieli\u0142 Czajkowskiemu szczeg\u00f3\u0142owych wskaz\u00f3wek dotycz\u0105cych struktury utworu i nawet zaproponowa\u0142 g\u0142\u00f3wny temat epizodu mi\u0142osnego. Po premierze utw\u00f3r spotka\u0142 si\u0119 z krytyk\u0105, ale po drugiej redakcji stworzonej za rad\u0105 Ba\u0142akirewa zdoby\u0142 powszechne uznanie. Ta praca sta\u0142a si\u0119 pierwszym wielkim sukcesem Czajkowskiego i otworzy\u0142a mu drog\u0119 do mi\u0119dzynarodowej s\u0142awy.<\/li>\n\n\n\n<li>Czajkowski zmar\u0142 sz\u00f3stego listopada 1893 roku w Petersburgu dziewi\u0119\u0107 dni po premierze Patetycznej symfonii. Oficjaln\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmierci podano choler\u0119, kt\u00f3r\u0105 rzekomo zarazi\u0142 si\u0119 po wypiciu nieugotowanej wody w restauracji podczas epidemii. Jednak wielu badaczy w\u0105tpi w t\u0119 wersj\u0119, poniewa\u017c cholera przenosi si\u0119 przez zanieczyszczon\u0105 wod\u0119, a kompozytor pochodzi\u0142 z zamo\u017cnej rodziny i ma\u0142o prawdopodobne, aby pi\u0142 niebezpieczn\u0105 wod\u0119. Istnieje wersja, \u017ce jego \u015bmier\u0107 by\u0142a zamaskowanym samob\u00f3jstwem lub nawet s\u0105dowym zab\u00f3jstwem zwi\u0105zanym z jego homoseksualno\u015bci\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Brat Czajkowskiego Modest Ilarionowicz by\u0142 nie tylko bliskim przyjacielem, ale tak\u017ce autorem pierwszej pe\u0142nej biografii kompozytora. Modest by\u0142 dramaturgiem i t\u0142umaczem, a tak\u017ce napisa\u0142 libretto do opery Czajkowskiego Czarownica. Po \u015bmierci Piotra po\u015bwi\u0119ci\u0142 wiele lat na zbieranie i publikowanie jego list\u00f3w i dokument\u00f3w, co sta\u0142o si\u0119 podstaw\u0105 do zrozumienia wewn\u0119trznego \u015bwiata kompozytora. Dzi\u0119ki Modestowi dzi\u015b mamy dost\u0119p do tysi\u0119cy list\u00f3w Czajkowskiego, kt\u00f3re ujawniaj\u0105 jego my\u015bli, uczucia i tw\u00f3rcze zamys\u0142y.<\/li>\n\n\n\n<li>Czajkowski by\u0142 wielkim mi\u0142o\u015bnikiem tw\u00f3rczo\u015bci Wolfganga Amadeusza Mozarta i nawet nazwa\u0142 swojego ulubionego siostrze\u0144ca Wolfgangiem na cze\u015b\u0107 austriackiego kompozytora. Stworzy\u0142 orkiestrow\u0105 suit\u0119 Mozartiana po\u015bwi\u0119con\u0105 pami\u0119ci Mozarta, w kt\u00f3rej opracowa\u0142 kilka ma\u0142o znanych dzie\u0142 swego idola. Czajkowski cz\u0119sto cytowa\u0142 Mozarta w swoich listach, nazywaj\u0105c go najwi\u0119kszym muzykiem wszech czas\u00f3w. Ta mi\u0142o\u015b\u0107 do muzyki Mozarta wp\u0142yn\u0119\u0142a na przejrzysto\u015b\u0107 i melodyjno\u015b\u0107 jego w\u0142asnych kompozycji.<\/li>\n\n\n\n<li>Pomimo \u015bwiatowej s\u0142awy Czajkowski cz\u0119sto cierpia\u0142 z powodu autokrytyki i w\u0105tpliwo\u015bci co do w\u0142asnych zdolno\u015bci. W swoich listach wielokrotnie nazywa\u0142 swoje utwory niezgrabnymi lub zbyt emocjonalnymi i ba\u0142 si\u0119 krytyki muzycznych ekspert\u00f3w. Po premierze pierwszej wersji Koncertu fortepianowego nr 1 Anton Rubin\u0161tejn tak ostro go skrytykowa\u0142, \u017ce kompozytor by\u0142 g\u0142\u0119boko zasmucony, cho\u0107 p\u00f3\u017aniej odm\u00f3wi\u0142 wprowadzenia znacz\u0105cych zmian. Ta wewn\u0119trzna wra\u017cliwo\u015b\u0107 \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z niezwyk\u0142\u0105 produktywno\u015bci\u0105, a w ci\u0105gu \u017cycia stworzy\u0142 ponad sto znacz\u0105cych dzie\u0142.<\/li>\n\n\n\n<li>Czajkowski pozostawi\u0142 po sobie ogromne dziedzictwo list\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 cenne \u017ar\u00f3d\u0142o do zrozumienia nie tylko jego tw\u00f3rczo\u015bci, ale tak\u017ce \u017cycia prywatnego. Pisa\u0142 listy codziennie, czasami kilka dziennie, szczeg\u00f3lnie do swojej siostry Aleksandry i brata Modesta. Te listy zawieraj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owe opisy jego stan\u00f3w emocjonalnych, tw\u00f3rczych plan\u00f3w i my\u015bli o wsp\u00f3\u0142czesnych. Dzi\u0119ki tej korespondencji historycy maj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zag\u0142\u0119bienia si\u0119 w dusz\u0119 kompozytora i zrozumienia mechanizm\u00f3w jego procesu tw\u00f3rczego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Te fascynuj\u0105ce fakty pomagaj\u0105 lepiej zrozumie\u0107 z\u0142o\u017con\u0105 i wielowymiarow\u0105 osobowo\u015b\u0107 wielkiego kompozytora, kt\u00f3rego muzyka sta\u0142a si\u0119 mostem mi\u0119dzy epokami i kulturami. Niesamowite fakty z \u017cycia Czajkowskiego przypominaj\u0105 nam, \u017ce za ka\u017cdym arcydzie\u0142em stoi ludzka dramaturgia ze swymi rado\u015bciami, cierpieniami i poszukiwaniem harmonii. Mamy nadziej\u0119, \u017ce ta kolekcja ciekawych fakt\u00f3w nie tylko poszerzy\u0142a wasz\u0105 wiedz\u0119, ale tak\u017ce zainspirowa\u0142a do ponownego wys\u0142uchania dzie\u0142 tego genialnego mistrza, kt\u00f3rego muzyka pozostaje wieczna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wielki rosyjski kompozytor Piotr Czajkowski pozostaje jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych postaci w historii muzyki \u015bwiatowej, a jego utwory wci\u0105\u017c poruszaj\u0105 serca milion\u00f3w s\u0142uchaczy ponad wiek po jego \u015bmierci. Jego melodyjna genialno\u015b\u0107&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8964,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-8963","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-f"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8963"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8974,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8963\/revisions\/8974"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fakty.v.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}